Cultuurfabriek

De site van Cultuurfabriek is een unieke plek met verschillende karaktervolle gebouwen. De kwaliteiten van de site zijn vandaag onderbenut en niet verbonden met de omgeving. Het ontwerp vertrekt daarom vanuit het bestaande en zoekt naar manieren om de verschillende elementen als geheel te laten functioneren en de publieke ruimte vanuit de omliggende straten tot op de site door te trekken, tot in de gebouwen.

Compacte paviljoenen en nieuwe circulatie verbinden de bestaande gebouwen en maken de site toegankelijker. De belangrijkste ingreep gebeurt in de loods en bijhorende verharding. Door de verharding deels te ontharden en een grid toe te voegen, ontstaat een cultuurplein. Door een deel van de verdieping weg te nemen, wordt de oorspronkelijke hoogte hersteld.

Cultuurfabriek

De loods en het cultuurplein functioneren als één flexibele culturele infrastructuur. Afhankelijk van het gebruik kan de loods zich openen naar het plein. Het plein kan als podium gebruikt worden met de loods als tribune, maar ook omgekeerd. Mobiele infrastructuur maakt verschillende configuraties mogelijk en laat gebruikers de ruimte telkens opnieuw aanpassen en herdefiniëren.

De paviljoenen trekken deze werking verder door over de site. Ze markeren de verschillende toegangen, organiseren ontmoetingen en bieden plaats aan cultuur. Door circulatie, zitplaatsen, opslag en programma te combineren, verbinden ze de verschillende delen van de site en trekken ze de publieke ruimte door tot op de site. De ingrepen blijven bewust beperkt, met een uniforme architectuur en infrastructuur als verbindend principe.

12000 km lint. En nu?

Vlaanderen telt meer dan 12 000 km lintbebouwing, waarin 1,5 miljoen Vlamingen wonen. Hoewel linten vaak als probleem worden benaderd, onderzoekt dit project hoe ze vanuit hun bestaande kwaliteiten en context ook kansen kunnen bieden voor een kwalitatieve ruimtelijke toekomst. Het doel is te tonen hoe er met linten gewerkt kan worden, in plaats van ze enkel als probleem te beschouwen. Binnen het demonstratiekader Hasselt-Diepenbeek-Bilzen worden de linten op basis van hun ligging geclassificeerd en worden er vier cases geselecteerd. Vanuit de analyse wordt per case een specifieke koppelkans geformuleerd die het toekomstscenario stuurt. Zo tonen de scenario’s hoe verschillende linten kunnen transformeren en tegelijk de efficiëntie van het lint of zijn omgeving kunnen verhogen.

Impossible Schools

De studio Impossible Schools onderzoekt hoe een architectuurschool kan ontstaan op een plek waar dat onmogelijk lijkt. De verouderde FNO-site in Gent wordt getransformeerd tot een nieuwe leer- en maakomgeving. Het masterplan behoudt de industriële gebouwen en transformeert de verharde tussenruimte tot een centraal park dat de site met de buurt verbindt.

Het ontwerp focust op het Manchestergebouw, waar binnen de bestaande gietijzeren structuur een centrale aula wordt toegevoegd. Deze loopt over verschillende verdiepingen en gaat over in een patio, waardoor licht en zichtrelaties ontstaan zonder de karakteristieke gevels aan te passen. Rond de aula worden ateliers met schuifbare wanden ingericht. Zo ontstaat een flexibele architectuurschool die de bestaande structuur en identiteit behoudt als basis voor een nieuwe ruimtelijke organisatie.

Impossible Schools

De centrale ligging van de aula creëert een nieuwe ruimtelijke structuur in het Manchestergebouw. Aan de hand van schetsen en maquettes werden verschillende varianten onderzocht, waarbij de positie, vorm en grootte van de aula en patio’s varieerden. De configuraties gaan van een terughoudende ingreep, deels in de kelder, tot een centrale aula die als sculptuur in het gebouw staat. Daarnaast werden verschillende patio’s onderzocht om licht tot diep in het gebouw te brengen. Hierbij werd zowel de ruimtelijke werking als de aansluiting op de bestaande gietijzeren structuur getest. Het uiteindelijke ontwerp brengt deze elementen samen in één centrale ingreep die nieuwe ruimtelijke verbindingen creëert, terwijl de bestaande structuur en karakteristieke gevels behouden blijven.

Impossible Schools

Rond de centrale aula worden twee types van ateliers georganiseerd. Het leeratelier voor meer theoretisch onderwijs en het ontwerpatelier voor ontwerpvakken. Beide types zijn opgebouwd uit een systeem van verschuifbare wanden, die ruimtes met elkaar verbinden of van elkaar afsluiten. De wanden waaruit de schuifbare elementen komen, zijn opgebouwd als opbergruimtes voor het materiaal van de studenten. De leerateliers kunnen akoestisch afgesloten worden om verschillende vormen van onderwijs mogelijk te maken.

De indeling van de ateliers volgt het grid van kolommen van het Manchestergebouw. Door de flexibiliteit van het systeem is het mogelijk om verschillende configuraties te maken zonder de algemene circulatie in het gebouw te onderbreken. Zo kunnen verschillende ateliers intern verbonden worden, onafhankelijk van de aangrenzende reeks ateliers. De plannen tonen verschillende gebruikssituaties en configuraties.

De Buurtstad - Tienen

Tienen is opgebouwd als een netwerk van buurten, elk met een eigen identiteit en potentieel. Het project bouwt deze structuur verder uit met buurtpunten en hubs die lokale kwaliteiten verbinden met nieuwe functies.

Een onderbenutte publieke ruimte wordt getransformeerd tot een buurthub. De ontwerpstrategie vertrekt vanuit de aanwezige waterlopen, waartussen een reeks publieke binnen- en buitenkamers ontstaat. Drie volumes, een café, atelier en multifunctionele ruimte, geven samen met het landschap vorm aan een open en flexibele publieke omgeving.

Daarnaast wordt een vervallen erfgoedwoning met minimale ingrepen hersteld en verbonden met het park. Zo ontstaat een samenhangend systeem van kamers waarin landschap, publieke ruimte en architectuur samenkomen als onderdeel van een groter netwerk van buurtpunten.

De Buurtstad - Tienen

Om de bestaande structuur van Tienen te begrijpen, werden de verschillende buurten onderzocht op basis van hun aanwezige kwaliteiten en voorzieningen. De analyse brengt in kaart welke plekken vandaag al als buurtpunt of buurthub functioneren, welke verder geactiveerd kunnen worden en waar betekenisvolle publieke plekken ontbreken.

Vanuit deze analyse wordt een netwerk van buurtpunten en buurthubs voorgesteld, waarbij bestaande kwaliteiten worden versterkt en nieuwe schakels worden toegevoegd. Binnen dit netwerk wordt een onderbenut park geselecteerd als ontwerplocatie. De omliggende buurt beschikt over weinig betekenisvolle publieke ruimtes, terwijl het park een centrale ligging heeft. Dit maakt het een geschikt aanknopingspunt om een nieuwe buurthub te ontwikkelen die de buurt activeert en deel uitmaakt van het grotere netwerk.

De Buurtstad - Tienen

Omsloten door de opengelegde waterlopen met natuurlijke oevers, ligt een getransformeerd park. Het wordt gestructureerd als een reeks binnen- en buitenkamers, elk met een eigen karakter en functie. De nieuwe volumes in baksteen en beton sluiten rechtstreeks aan op de buitenkamers en creëren een sterke binnen-buitenrelatie. De buitenkamers variëren van actieve en open plekken, zoals een speelkamer en moestuin, tot meer besloten ruimtes, zoals een intieme binnentuin of een terras in een boskamer.

Reclaiming the loop

Reclaiming the loop onderzoekt hoe infrastructuur, industrie en groen op territoriale schaal met elkaar verweven zijn binnen de Eurometropool Lille–Kortrijk–Tournai. De analyse vertrekt vanuit drie lineaire structuren die een link hebben met industrie. Een set van waterwegen, spoorwegen en snelwegen kruisen met elkaar en vormen een aaneenschakeling van infrastructuur. Langs deze infrastructuren liggen zowel industriegebieden als waardevolle groenzones, die elkaar in een herkenbaar ritme afwisselen. Samen vormen ze een bijna gesloten loop doorheen het territorium. Tegelijk wordt duidelijk dat deze groenstructuur op verschillende plaatsen onderbroken wordt door bebouwing en industriële ontwikkeling. Het project vertrekt vanuit deze bestaande ruimtelijke logica en onderzoekt hoe de loop kan worden versterkt en vervolledigd, zonder de aanwezige infrastructuur en industrie los te zien van het ecologische systeem.

Reclaiming the loop

Op macroschaal wordt gezocht naar bestaande, te versterken groen schakels en naar zones waar er op dit moment groen schakels ontbreken. Aan de hand van patches worden deze zones versterkt of toegevoegd aan de infrastructuur van de loop. Tegelijk worden secundaire verbindingen toegevoegd die waardevolle groenzones binnen de loop met elkaar verbinden. Bestaande waterlopen, wegen en andere lineaire structuren vormen hiervoor het vertrekpunt. Op deze manier wordt de loop niet enkel als een gesloten figuur benaderd, maar als een netwerk dat ook intern verbonden wordt. De strategie bouwt verder op bestaande structuren en gebruikt gerichte ingrepen om de ecologische continuïteit op schaal van het volledige territorium te versterken.

Reclaiming the loop

Op meso- en microschaal wordt deze strategie vertaald naar concrete ruimtelijke ingrepen. Afhankelijk van de context worden bermen verbreed, waterlopen versterkt, groene buffers toegevoegd en open ruimtes ingezet als nieuwe schakels binnen het netwerk. Eén industriegebied wordt verder onderzocht als case. De bestaande situatie wordt gekenmerkt door veel verharding, harde grenzen tussen industrie en wonen, monotone groenstroken en weinig ruimte voor infiltratie. Door groene assen doorheen het gebied te introduceren, bestaande wadi’s te versterken en grenzen van de zone te vergroenen, wordt water opnieuw een zichtbaar en structurerend element. Zo wordt een industriegebied waarin een continue groenstructuur onderbreekt zelf onderdeel van een groter ecologisch netwerk.

sPOOOORT

Het masterplan brengt sport en industrie in contact op één site. Nieuwe sportvoorzieningen, zoals een voetbalstadion, velodroom, atletiekpiste en overdekte sportruimtes, worden verweven met productieve functies rond onderzoek, ontwikkeling en productie van sportmateriaal. De Skytrack, een verhoogde route doorheen de site, vormt de verbindende structuur tussen deze verschillende programma’s en koppelt ze aan mobiliteitsvoorzieningen en de omliggende buurten. Vanuit het masterplan worden verschillende typologieën verder onderzocht. De fietshub combineert fietsparkeren met publieke en commerciële functies, de Skytrack wordt actieve rode draad gebruikt, die je door de site brengt. De Urban Sports Hall brengt verschillende indoor sporten samen in één flexibel gebouw. Zo ontstaat geen verzameling van afzonderlijke functies, maar een netwerk waarin sport, productie en mobiliteit elkaar versterken.

sPOOOORT

Een deel van het masterplan wordt verder uitgewerkt rond het bestaande Bemptpark. Het park met zijn voetbalvelden wordt doorgetrokken tot op de voormalige Audi-site, waar het nieuwe stadion van Union wordt ingeplant. De structuur van het bestaande park vormt de basis voor de nieuwe publieke ruimte rond het stadion. Nieuwe sportvelden, groenstructuren en het stadionplein sluiten hierop aan, waardoor park en site één geheel worden. Aan de andere zijde van het spoor ligt de park-and-ride, waar ook de Skytrack vertrekt. Deze verhoogde route loopt richting de fietshub, waar fietsen op het niveau van de Skytrack worden gestald en op het gelijkvloers ruimte ontstaat voor pop-upwinkels en andere publieke functies. Vanuit de fietshub loopt de Skytrack verder doorheen het masterplan en verbindt zo mobiliteit, sport en publieke ruimte.